De oorsprong van de wijdewormer

<body topmargin=0 leftmargin=0 marginheight=0 marginwidth=0> <table cellpadding=0 cellspacing=0 border=0 height="100%"><tr> <td valign="top" width=120 BGCOLOR="#003333" TEXT="#F7F7FF"> <div> <A HREF="introductiepagina.htm" TARGET="_top" TITLE="Van harte welkom namens de inwoners van "><U><I><IMG SRC="81c64160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="voorwoord.htm" TARGET="_top" TITLE="wijdewormer.nl"><U><I><IMG SRC="81d64160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="nieuws.htm" TARGET="_top" TITLE="Wijdewormer nieuws vindt u natuurlijk op"><U><I><IMG SRC="82364160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="oorsprong.htm" TARGET="_top" TITLE="De oorsprong van de wijdewormer"><U><I><IMG SRC="81e64160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="wijdewormerligging.htm" TARGET="_top" TITLE="De ligging van de wijdewormer De groene "><U><I><IMG SRC="82564160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="wijdewormerregioinformatie.htm" TARGET="_top" TITLE="Regionale informatie voor de bewoners va"><U><I><IMG SRC="81f64160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="verenigingeninwijdewormer.htm" TARGET="_top" TITLE="Alle informatie over de verenigingen van"><U><I><IMG SRC="82064160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="bedrijfsleven.htm" TARGET="_top" TITLE="Wijdewormer en het bedrijfsleven vindt u"><U><I><IMG SRC="82164160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="wijdewormerbedrijven.htm" TARGET="_top" TITLE="Wijdewormer bedrijven kunnen hier optima"><U><I><IMG SRC="82964160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="jeugdhonk.htm" TARGET="_top" TITLE="De wijdewormer jeugd en uit het dorp nec"><U><I><IMG SRC="82264160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="wijdewormerjubileum.htm" TARGET="_top" TITLE="Wijdewormer verslag van het jubileum in "><U><I><IMG SRC="82464160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="wijdewormerfotos.htm" TARGET="_top" TITLE="Foto album van wijdewormer en neck met i"><U><I><IMG SRC="82864160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="allerleibinnenwijdewormer.htm" TARGET="_top" TITLE="Gratis adverteren op wijdewormer.nl een "><U><I><IMG SRC="82764160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="wijdewormerwebmaster.htm" TARGET="_top" TITLE="Contact de Webmaster van Wijdewormer"><U><I><IMG SRC="82a64160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="wijdewormergastenboek.htm" TARGET="_top" TITLE="Gastenboek van Wijdewormer.nl. Een leuk "><U><I><IMG SRC="82b64160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="http://pub38.bravenet.com/chat/show.php?usernum=3260278411&cpv=1" TARGET="_top" TITLE="http://pub38.bravenet.com/chat/show.php?"><U><I><IMG SRC="82c64160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="http://pub38.bravenet.com/vote/vote.php?usernum=3260278411" TARGET="_top" TITLE="http://pub38.bravenet.com/vote/vote.php?"><U><I><IMG SRC="82d64160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="http://pub38.bravenet.com/forum/show.php?usernum=3260278411&cpv=1" TARGET="_top" TITLE="http://pub38.bravenet.com/forum/show.php"><U><I><IMG SRC="82e64160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="http://pub38.bravenet.com/faq/show.php?usernum=3260278411&cpv=1" TARGET="_top" TITLE="http://pub38.bravenet.com/faq/show.php?u"><U><I><IMG SRC="82f64160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="leuke_en_grappige_links_speciaal_voor_de_inwoners_van_wijdewormer_en_neck.htm" TARGET="_top" TITLE="Links pagina voor de inwoners van wijdew"><U><I><IMG SRC="83064160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A><A HREF="disclaimer.htm" TARGET="_top" TITLE="De algemene voorwaarden van de site van "><U><I><IMG SRC="83164160.jpg" border=0 width="100" height="22" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></I></U></A></div> </td> <td valign="top" BGCOLOR="#FFFFCC" TEXT="#080000" bgproperties="fixed" background="12a2c733.png"> <div>  </head> <SCRIPT language=JavaScript> function click() { if (event.button==2) { alert('U bent niet bevoegd om bestanden te copieeren.'); } } document.onmousedown=click </SCRIPT>  <FONT SIZE="5" COLOR="#BF0000" FACE="Zapf Calligraphic 801 SWA" ><I> <script language=JavaScript>  </script>  </I></FONT></div> <div> De oorsprong van Wijdewormer en het dorp Neck</div> <bR> <div> <TABLE BORDER="3" CELLPADDING="5" CELLSPACING="5" WIDTH="725" BORDERCOLORLIGHT="#BF0000" BORDERCOLORDARK="#990033" FRAME="BOX" RULES="COLS" HSPACE="0" VSPACE="0" > <tR> <tD VALIGN=TOP HEIGHT= 1188 WIDTH="340"><div> Wijdewormer is ontstaan in 1626, inmiddels 375 jaar geleden en dit heugelijke feit zal in 2001 worden gevierd.</div> <div>  </div> <div> Oorspronkelijk was de Wormer een door vissers en handelslui bevaren meer. Men ging ter visvangst vanaf het dorp Neck. Het dorp Neck bestond reeds in de 12-e eeuw. Neck is waarschijnlijk ouder dan het dichtbij gelegen Purmerend. Het dorp Neck behoorde later tot de heerlijkheid van Purmerend, maar niet bij Waterland. Neck was het meest oostelijke dorp van Kennemerland.</div> <bR> <div> Ook het dorp Jisp bestond reeds, men noemde dit dorp ook wel Gispe. Jisp (Gispe) en Neck waren toen belangrijk groter dan tijdens de droogmaking van de Wormer.</div> <DIV ALIGN="LEFT"></DIV> <div> <IMG SRC="3da900c0.png" border=0 width="400" height="268" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="10"></div> <div> <I>Overstroming in Wijdewormer</I></div> <bR> <div> Jisp, genoemd naar het riviertje de Gispe, de naam Gispe werd later Jisp, strekte zich veel verder oostwaarts uit dan nu het geval is, terwijl Neck zich veel verder westwaarts uitstrekte tot aan het riviertje de Gispe.</div> <bR> <div> Dijkdoorbraken, door storm en vloed op de toenmalige Zuiderzee, veroorzaakten in meren soms een hoge waterstand, waarvan de aanliggende plaatsen  soms ernstig te lijden hadden. Ze hebben Neck en Jisp zwaar geteisterd.<FONT SIZE="3" COLOR="#BF0000" FACE="Zapf Calligraphic 801 SWA" > </FONT></div> <bR> <div> Voor Jisp ging het oostelijk en voor het Neck het westelijk gedeelte verloren. Dit alles gebeurde in de 13<FONT SIZE="1" COLOR="#BF0000" FACE="Zapf Calligraphic 801 SWA" >e</FONT> en 14-e eeuw. Voor die tijd vormden Neck en Jisp hoogst waarschijnlijk een aaneengesloten woongebied.</div> <bR> <div> Neck en Jisp droegen gezamenlijk bij in schiltale, riemtale, schot en lot en schattingen. Dit staat beschreven in een giftbrief van Hertog Willem van Beijeren (Graaf Willem V)Willem van Beijeren kwam uit een grafelijk geslacht dat van 1345 tot 1433 over de gewesten Holland en Zeeland heeft geregeerd. Hertog (of graaf) stierf in 1389.</div> <bR> <div> Wat waren schiltale, riemtale, schot en lot?</div> <div> Schiltale, ook “schiltaele”; het belastbaar vermogen van steden en dorpen werd gebruikt naar een aantal “schilden” (de meest gebruikte grove munt) geschat. Men stelde de plaatsen op “schildtaelen” en daarna sloeg men de bijdrage over hen om. Later noemde men deze belasting “verponding”.</div> <bR> <div> Met “riemataele” bedoelde men het aantal riemen met roeiers, dat elk dorp de Graaf moest leveren om in tijden van oorlog op de koggen te dienen. Later werd dit een belasting voor boeren en landeigenaren tot onderhoud van bruggen, wegen, kaden en vaarten.</div> <bR> </tD> <tD VALIGN=TOP WIDTH="340"><div> “Schot”: in de middeleeuwen, vooral in Holland (sinds de 12-e eeuw) en Zeeland, inde de graaf zijn “schot of jaarbede”. Dit was de vroeger reeds aangeduide collectief opgebrachte grondrente of eeuwigdurende pacht, te betalen van het oorspronkelijk eigendom van de heer. </div> <bR> <div> Terwijl boeren en burgers” schotplichtig waren, bleven de welgestelde (feodale adel)  buiten “schot”. Waarschijnlijk omdat de laatstgenoemden bij de landsverdediging zwaardere verplichtingen rustten. Met “ schot en lot” bedoelde men zijn belasting opbrengen, als goed burger zijn verplichting nakomen.</div> <bR> <div> Neck was in de tijd van Willem van Beijeren een dorp waar naast vissers ook gegoede landlieden en kaaskopers woonden.</div> <bR> <div> Hoe is de naam Neck ontstaan? Men moet hiervoor teruggaan naar de Germaanse tijd om iets te vinden over de naam Nek, hnekka, Necke, hnikka. De betekenis van deze woorden is heuvel, welving, zoals de hals van een paard, of achterhoofd.</div> <bR> <div> Algemeen wordt aangenomen dat Neck of Nek een heuvel of welving is geweest die uit het water oprees en waarop men toen is gaan wonen.</div> <bR> <div> De vissers van Neck hadden een goede naam. Speciaal de Necker vissers mochten paling naar Engeland brengen. Zij hadden een speciale constructie in hun boten aangebracht om de vis vers te houden.</div> <bR> <div> Toen Purmerend in opkomst bij verheffing een “heerlijkheid” werd, werd Neck met Purmerend verenigd. Neck lag vlakbij de stad.</div> <bR> <div> Echter, zoals het met vele dorpen is gegaan die bij een stad werden ingelijfd, misten de inwoners van Neck verscheidene rechten die een Purmerender wel had. Veel protesteren hielp uiteindelijk. Bij een besluit van Jan van Egmond kwam een einde aan de discriminatie.</div> <div> Jan van Egmond was Heer van Purmerende; hij leefde van 1438 tot 1516 en was de stichter van de Purmerender markt. In 1486 werd deze Jan van Egmond graaf.</div> <bR> <div> Door het besluit van deze graaf kreeg men gelijke rechten als “ondersaten” van Purmerende. Men mocht in alle contributies, subventies, in Bancken van rechten en Privilegiën op tollen, mee profiteren. </div> <bR> <div> Verder vloeide uit dat besluit voort dat de best gesitueerde ingezeten van Neck, Schepenen zouden worden gekozen. Nog jaren daarna was een inwoner van Neck schepen van Purmerende.</div> <bR> <DIV ALIGN="LEFT"></DIV> <div> <IMG SRC="3db90fd0.png" border=0 width="400" height="253" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></div> <bR> <div> <I>Oude kaart Anno 1627</I></div> </tD> </tR> </TABLE></div> <bR> <div> Naar pagina 2</div> <div> <TABLE BORDER="0" CELLPADDING="2" CELLSPACING="1" WIDTH="816" BORDERCOLORLIGHT="#C0C0C0" BORDERCOLORDARK="#808080" FRAME="BOX" RULES="ALL" ALIGN="LEFT" HSPACE="0" VSPACE="0" > <tR> <tD VALIGN=CENTER HEIGHT= 67 ><NOBR><div> <IMG SRC="282643c0.gif" border=0 width="100" height="60" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></div> </NOBR></tD> <tD VALIGN=TOP WIDTH="312"><IMG BORDER="0" SRC="1x1.gif" HEIGHT="67" ALIGN="bottom" WIDTH="312" HSPACE="0" VSPACE="0"></tD> <tD VALIGN=CENTER WIDTH="361"><div> <A HREF="wijdewormeroorsprong2.htm" TARGET="_top" TITLE="Alles over Wijdewormer en het dorp Neck,"><U><IMG SRC="255643c0.gif" border=0 width="100" height="60" ALIGN="BOTTOM" HSPACE="0" VSPACE="0"></U></A></div> </tD> </tR> </TABLE></div> <bR> <bR> <bR> <bR> <bR> <bR> <div>  <font SIZE="-1" FACE="Zapf Calligraphic 801 SW"><p align="center">© All rights reserved, copyright 2002-200 wijdewormer.nl.  </div> <bR> </td> </tr></table></body>